Với diện tích canh tác trên 78.000 hecta (chiếm hơn 40% diện tích dừa cả nước), ngành dừa là trụ cột kinh tế – xã hội – sinh thái quan trọng bậc nhất của khu vực Bến Tre (nay thuộc tỉnh Vĩnh Long). Không chỉ đảm bảo sinh kế bền vững cho hơn 200.000 hộ nông dân, cây dừa Bến Tre còn đóng góp hàng trăm triệu USD vào kim ngạch xuất khẩu hàng năm của cả nước, khẳng định vị thế nông sản quốc gia trên thị trường toàn cầu.
1. Trụ cột kinh tế và kim ngạch xuất khẩu nông sản
Ngành dừa Bến Tre đã xây dựng được chuỗi chế biến toàn diện nhất Việt Nam với hàng trăm cơ sở sản xuất và nhà máy quy mô lớn:
- Dừa tươi xuất khẩu: Các dòng sản phẩm dừa Xiêm xanh, dừa gọt kim cương, dừa trọc chóp được xuất khẩu chính ngạch sang Mỹ, Trung Quốc, EU, Trung Đông.
- Sản phẩm chế biến sâu: Sữa dừa, nước dừa tiệt trùng đóng hộp, bột cốt dừa, dầu dừa tinh khiết ép lạnh (VCO), mật hoa dừa hữu cơ và Cà phê hòa tan mộng dừa CT3.
- Kinh tế tuần hoàn phụ phẩm: Than gáo dừa hoạt tính, chỉ xơ dừa bện thảm, mùn dừa làm giá thể sinh học xuất khẩu.
2. Giá trị an sinh xã hội và văn hóa bản địa
Vườn dừa mang lại dòng tiền thu hoạch đều đặn hàng tháng (chu kỳ 25 – 30 ngày/lứa hái), giúp bà con nông dân ổn định đời sống, nuôi dạy con cái học hành và gắn bó với quê hương. Các làng nghề thủ công mỹ nghệ từ gỗ dừa, gáo dừa cũng tạo công ăn việc làm cho hàng ngàn lao động nữ và người lớn tuổi tại địa phương.
3. Giá trị môi trường sinh thái & Ứng phó biến đổi khí hậu
Bến Tre nằm ở hạ lưu sông Mê Kông, chịu tác động trực tiếp của xâm nhập mặn và triều cường. Rừng dừa với hệ thống rễ dày đặc bám sâu vào lòng đất giúp chống xói lở bờ sông, chắn sóng gió và giữ ngọt cho đất phù sa. Mô hình kết hợp Dừa – Tôm – Mật là minh chứng cho sự thích ứng thông minh với biến đổi khí hậu.
4. Định hướng tương lai: Nâng cấp chuỗi giá trị và ESG
Để duy trì đà tăng trưởng bền vững, ngành dừa Bến Tre đang chuyển mạnh sang:
- Mở rộng vùng dừa hữu cơ đạt chuẩn quốc tế (USDA, EU, JAS).
- Cấp mã số vùng trồng (MSVT) và số hóa dữ liệu vùng canh tác.
- Minh bạch chuỗi cung ứng qua Truy xuất nguồn gốc từng cây dừa Bentrecorp.
Tìm hiểu thêm về chiến lược nông nghiệp xanh tại ESG & Vùng nguyên liệu Bentrecorp.